Balassi Bálint Emlékkard ödülü 2007’de Dursun Ayan’a verildi
1997 yılından bu yana Macar ozan Bálint Balassi’nin Macaristan ve Dünyada tanınmasına katkıda bulunan bir Macar bir de yabancı çevirmen ve edebiyat araştırmacısına Balassi Kılıcı (Balassi Bálint Emlékkard /The Bálint Balassi Memorial Sword Award) ödülü verilmektedir. Ödül uluslar arası alanda (The Bálint Balassi Memorial Sword European Award for Literature) bu yıl Türkiye’den Dursun Ayan’a verildi. Şair János Csokits de bu yılki ödülün Macar sahibi oldu.
Bálint Balassi adına on bir yıldır verilen Balassi Bálint Emlékkard ödülüne, bu yıl ilk kez bir Türk layık görüldü. 14. Şubat 2007 tarihinde Budapeste’nin Budin (Buda) tarafında yer alan tarihî Gellért Oteli’ndeki ödül törenine, ödülün fikir babası ve ünlü mimar Imre Makovecz, Türkiye'nin Macaristan Büyükelçisi Umur Apaydın, Macar Bilimler Akademisi, ELTE Üniversitesi Türkoloji Bölümü ve Ferenc Lizst Müzik Üniversitesi öğretim üyeleri, Budapeşte Macar-Türk Dostluk Derneği yönetici ve üyeleri, Macaristan Savunma bakanlığından askerler, Kilise yetkileri, Estergon Belediye Başkan yardımcısı, Balassi Müzesi müdürü, edebiyatçılar ve gazetecilerin yanı sıra çok sayıda davetli katıldı. Törende, Dursun Ayan'ın özellikle kültür ve edebiyat alanında Macaristan ile Türkiye arasında bir köprü olduğu vurgulandı. Balassi Bálint Emlékkard ödülünü alkışlar arasında alan Dursun Ayan, yaptığı konuşmada, felsefe-edebiyat ilişkisine değindi ve kendisini bu ödüle layık gören Kuratorium üyelerine ve ortak çevirmen türkolog Edit Tasnádi’ye teşekkür etti. Ayan, Macar kahramanı ve şairi, aynı zamanda Türk dostu Ballasi'nin şiirlerini Türkçeye çevirmekten büyük mutluluk duyduğunu da söyledi.
Adına ödül verilen şair, XVI. yüzyıl Osmanlı dönemi Macaristan’ında yaşayan Bálint Balassi Macarların ulusal dilde yazan ilk ozanı olarak kabul edilmektedir. 1554-1594 (Zolyom-Estergon) yılları arasında yaşayan Balint aynı zamanda bir Rönesans şairidir. Ozan’ın hayatı Türkler ile yakından ilgilidir. Türkçe bilen ve Türk halk edebiyatından ve Divan edebiyatından etkilenen şair Türklerin Estergon kuşatması sırasında kaleyi savunurken hayatını yitirmiştir. Adına dil enstitüsü bulunan Balint’in şiiri üstün bir lirizm ve konu zenginliği taşımaktadır. Bu güne kadar pek çok dile çevrilmiştir. Dursun Ayan’a ödül getiren çalışmalar << Edit Tasnádi-Dursun Ayan, (ed., çeviri), XVI Yüzyıl Macar Ozan Bálint Balassi ve Şiirlerinden Örnekler, Akadémiai Kiadó - Magyar-Török Barátı Társaság, Budapest 2006 >> adlı kitapta yer almaktadır. Kitapta Balassi’nin şiirleri Macarca asılları ve Türkçe çevirileri ile birlikte yayınlandı. Kitapta ayrıca Edit Tasnádi, Géza Szentmártoni Szabó, Balázs Sudár ve Dursun Ayan’ın şair ve şiirleri hakkında makaleleri ve Macaristan’ın önceki Türkiye Büyükelçisi Zsolt Szalay’ın sunuş yazısı yer almaktadır. Dursun Ayan ayrıca Edit Taşnadi ile Macar şair Joszef Attila’nın şiirlerinden de çeviriler yaparak yayınlamıştır.
Kitap Budapeste’de Akadémiai Kiadó (Akademi Yayınevi) ve Magyar-Török Baráti Társaság (Macar-Türk Dostluk Derneği) tarafından 2006’da yayınlandı ve 20 Kasım 2006 tarihinde Magyar Tudomanyos Akademia’da (Macar Bilimler Akademisi) yapılan bir toplantı ile tanıtıldı. Toplantıda o zaman da hazır bulunan Türkiye Cumhuriyeti Macaristan Büyükelçisi Sayın Umur Apaydın, Macar Bilimler Akademisi genel sekreteri, Macar-Türk Dostluk Derneği başkanı Osmanlı tarihçisi Prof. Dr. Géza David, tercüman ve edebiyatçı Edit Tasnadi ve Dr. Dursun Ayan birer konuşma yaptılar. Balassi şiirlerinden Türkçe bir seçkiyi Hatice Sarıaltın okudu ve Macar etnomuzikolog Kopszos Tamas Kiss Balassi’nin türkülerini kopuz ile seslendirdi. Toplantıya Büyükelçilik yetkililerimiz, Macar Bilimler Akademisi, ELTE, Szeged Üniversitesi mensupları ve yöneticileri, ünlü türkolog Prof. Dr. G. Hazai Macar-Türk Dostluk Derneği yönetim kurulu ve üyeleri ile Macaristan’ın farklı kentlerinden türkologlar, öğrenciler ve davetliler katıldı. Türkiye’nin Macaristan Büyükelçisi Sn. Umur Apaydın toplantıdan sonra bir resepsiyon verdi.
Bu güne kadar (Balassi Bálint Emlékkard /The Bálint Balassi Memorial Sword Award) ödülü alanlar arasında şu isimler yer almaktadır: Tóth Bálint, Döbrentei Kornél, Wass Albert, Nagy Gáspár, Sinkovits Imre, Buda Ferenc, Gérecz Attila, Utassy József, Farkas Árpád, Ernesto Rodrigues, Kiss Benedek, Tereza Worowska, Vári Fábián László, Armando Nuzzo, Ferenczes István, Tuomo Lahdelma, Csoóri Sándor, Lucie Szymanowska.
Ödül Macar ve Türk basını ile internet sitelerinde yer aldı, Budapeşte Radyosu Dursun Ayan ile röportaj yaptı ve özel bir radyonun canlı yayınına katıldı. Ayan, ödül töreninden sonra Estergon’da müzeyi, eski Türk mahallesini, restore edilen camiyi gezdi, Balassi’nin anıtına çelenk koydu. Budapeşte Macar-Türk Dostluk Derneğinin düzenlediği geziye çocukları ile katılarak Zigetvar’da Kanunî Sultan Süleyman ve Miklós Zrínyi’nin anıtlarını ziyaret etti, çelenk koydu. Zigetvar’da kaledeki Sultan Sülüyman ve şehirdeki Ali Paşa camilerini gördü. Ayrıca Mohaç ve Peç şehirlerine uğrayarak Mohaç Ovası’nda Mohaç Meydan Muharebesi anısına yaptırılan savaş anıtını ziyaret etti.
Balassi Bálint Emlékkard ödülü 2007’de Dursun Ayan’a verildi